تبليغات گوناگون در مورد كفشهاي ورزشي اين تصوير را ايجاد مي كند كه نوع به خصوصي از مارك تبليغاتي ، ارائه دهنده بهترين كفش براي هر نوع مي باشد . در واقع هيچ نوع كفشي بهترين كفش براي تمامي دوندگان نيست . ورزشكار بايد در انتخاب كفش خود دقيق باشد زيرا كفش مناسب احتمال خطر مصدوميت پا را كاهش داده و به اجراي مناسب كمك مي كند .
كفش بايد داراي دو عملكرد عمده باشد :
1-جلوگيري از ضربه اي كه هنگام برخورد كف پا با زمين ايجاد مي شود ( گرفتن ضربه )
2-كنترل حركت پا به جلو و عقب هنگام قرار گرفتن روي زمين ( كنترل حركت )
براي توليد كفش ضربه گير مناسب ، كارخانه داران بايستي در ساخت لايه مياني آنها از مواد نرم استفاده كنند و براي كنترل حركت ، كفش بايد از مواد فشرده و محكمتر ساخته شود متاسفانه ، جمع آوري اين دو خاصيت در يك كفش كارآساني نيست و در نتيجه كفشي كه عمل ضربه گيري را انجام مي دهد ، معمولا در كنترل حركت نمي تواند نقشي ايفا كند عكس اين مساله نيز صادق است .
انتخاب كفش مناسب
قبل از خريد كفش دو ، خوب است كه ورزشكار كفشهاي مورد استفاده خود را بررسي كند براي انجام اين كار كفش دو را روي ميز بگذاريد و از پشت به آن نگاه كنيد . از اين طريق مي توانيد به ضعف كفش در كنترل حركت پي ببريد . كفشي كه اندكي به طرف داخل كشيده شده باشد ، براي اكثر دوندگان مناسب است اما كفشي كه مقدار قابل ملاحظه اي به طرف داخل متمايل باشد ، در كنترل حركت ورزشكار ضعف دارد گر چه به طور طبيعي بر اثر فشار برخورد با زمين ، پا به طرف داخل چرخش دارد ( به طرف داخل مي چرخد ) ولي چرخش بيش از حد مي تواند در صدمه ديدن پا نقش بسزايي داشته باشد كفشي كه داراي كنترل حركتي مناسبي باشد ، معمولا از چرخش پا به سمت داخل جلوگيري مي كند اگر كفشي به طرف بيرون ( به طرف انگشت كوچك ) خميده باشد بايد عوض شود كفشي كه ضربه گيري بهتري دارد هنگام برخورد با زمين به پا امكان تحريك بيشتري مي دهد
مطالعات باليني نشان داده اند كه اغلب اوقات دوندگان از ناحيه زانو آسيب مي بينند كفشي كه به چرخش بيش از حد پا كمك مي كند يا باعث چرخش زياد پا مي شود به طور قابل ملاحظه اي در صدمه ديدن زانو موثر خواهد بود .
يكي ديگر از صدماتي كه بر اثر چرخش بيش از حد پا ايجاد مي شود ، برآمدگي ساق پا و ضعف آشيل است جهت تاكيد يكبار ديگر تذكر مي دهيم كفشي كه كنترل حركت مناسب داشته باشد ، چرخش پا را محدود مي كند صدمات ناشي از فشارهاي وارد بر پا را مي توان با استفاده از كفشهايي كه خاصيت جلوگيري كننده از فشار را دارند از بين برد .
كنترل لايه مياني كفش
در مرحله بعد ، ورزشكار بايد وضعيت لايه مياني يا قسمت وسط تخت كفش را مورد بررسي قرار دهد ، لايه مياني كفش هنگام استفاده در چند صد كيلومتر اوليه سفت و سخت مي شود و تا حدود ده درصد از خاصيت ضربه گيري خود را از دست مي دهد اگر لايه مياني كفش به طور قابل ملاحظه اي بر اثر استفاده فشرده شده باشد ، ورزشكار بايد كفش ديگري را جايگزيين آن كند .
اگر فشردگي ابتدا در قسمت وسط كفش ( سمت انگشت شست ) مشاهده شود ، مي تواند علامت چرخش بيش از حد پا نيز باشد كه نشان دهنده نياز فرد به كفشي با كنترل حركتي مناسبتري است
اگر لايه مياني كفش به طرف خارج فشرده شده شده باشد ، كفشي كه حالت ضربه گيري بيشتري دارد مي تواند به چرخش مناسب پا كمك كند
بازديد قسمت خارجي كف كش يا قسمت خارجي ته كفش نشان دهنده نحوه گام برداشتن ورزشكار مي باشد كساني كه هنگام دو بر پاشنه پا فشار مي آورند در لبه خارجي پاشنه كفش آنها ساييدگي مشاهده مي شود در پاشنه بسياري از كفشها موادي با خاصيت فشردگي عالي و مقاوم در مقابل ساييدگي استفاده مي شود كساني كه هنگام دو بر جلوي پا فشار مي آورند در قسمت خارجي جلوي كفش آنها ساييدگي مشاهده مي شود و نياز به كفشهايي دارند كه قسمت جلويي آنها از مواد فشرده و مقاوم در مقابل ساييدگي ساخته شده باشد
وزن كفش يكي از مواردي است كه بايد مورد توجه قرار گيرد ورزشكار با انتخاب سبك ترين كفش بهترين انتخاب را انجام نداده ، بلكه از خاصيت مقاومت و كنترل حركتي كفش در مقابل وزن كم آن چشم پوشي كرده است مطالعات آزمايشگاهي نشان داده است كه اگر وزن كفش ورزشكار اندكي كم يا زياد شود از نظر صرف انرژي تفاوت عمده اي ايجاد نمي شود اما در كنترل حركت ، حائز اهميت است دوندگان بايد هميشه كفشهاي آزمايش شده اي را كه به منظور جلوگيري از وارد آمدن ضربه به پا توليد شده انتخاب نمايند ، كه در واقع مي توان گفت كفشي را انتخاب كرده اند كه داراي خاصيت كنترل حركت بهتري است
مورد ديگري كه دونده هنگام انتخاب كفش بايد مورد توجه قرار دهد ، شكل پاي او است متخصصين اين رشته اشكال پا را به سه دسته تقسيم كرده اند طبيعي ، سفت ( با قوس زياد ) و نرم ( بدون قوس يا صاف ) پاهاي سفت يا با قوس زياد عموما جلوي ضربه وارد به پا را به خوبي نمي گيرند بنابراين در اين گونه موارد فرد نياز به كفشهايي دارد كه داراي حداكثر خاصيت ضربه گيري باشند يا در واقع لايه مياني بسيار نرم داشته باشد
پاهاي نرم يا بدون قوص ( صاف ) اغلب در حد بالايي قابليت چرخش دارند در اينگونه موارد ورزشكار بايد كفشي را انتخاب كند كه به خوبي بتواند حركت وي را كنترل نمايد يا در واقع داراي لايه مياني محكمي باشد با توجه به اينكه با هر بار گام برداشتن حدود سه تا پنج برابر وزن دونده فشار توليد مي شود ، تهيه كفشي كه خاصيت ضربه گيري مناسبي دارد ، امري ضروري است
اگر شما در استفاده از كفش كنوني خود مشكلي نداريد و تا كنون در دويدن صدمه اي به پاي شما وارد نشده ، از همان نوع كفش براي موارد بعدي استفاده كنيد اما اگر از كفشهاي خود راضي نيستيد با توجه به مواردي كه ذكر شد و شكل پاي خود اقدام به خريد كفش جديد كنيد .
راهنمايي هاي لازم براي خريد كفش
همه كفشها يكسان نيستند كفشها ممكن است يكسان به نظر بيايند ، طرح مشابهي داشته باشند و بسياري از مواد تشكيل دهنده آنها يكسان باشد ، اما هنوز با هم خيلي اختلاف دارند ساختار متفاوت و لايه مياني مختلفي دارند كفشها با توجه به ويژگيهاي اجراي حركات مختلف توليد مي شوند در اينجا به چند نكته براي انتخاب كفش مناسب اشاره مي شوند
1- كفش بايد اندازه پا باشد نه اينكه به شكل و نوع آن توجه شود
2- كفش بايد با توجه به نوع پا انتخاب شود
3- در موقع خريد كفش با پوشيدن هر دو لنگه كفش ان را امتحان كنيد بعيد نيست كه لنگه چپ يا راست يك اندازه نباشد
4- به خاطر داشته بايد كه اندازه پاها ممكن است تغيير كند زنان باردار و مردان و زنان در اثر افزايش وزن پاهايشان بزرگتر مي شود حتي افراد با سن يكسان در اثر فشار جاذبه زمين بربدنشان پاهايشان بزرگتر مي شود
5- وقتي كفشي را پوشيديد ، بايستيد و مطمئن شويد كه در پنجه پا 3 تا 12 ميلي متر از انگشت شست پا فضاي خالي وجود دارد هرگز كفش تنگ را به اميد اينكه جا باز مي كند ، نخريد
6- كفشي را بخريد كه براي ورزش مورد نظر طراحي شده است كفشي كه تغيير شكل داده است ( از بين رفتن حالت يا انحناي كف آن ) تعويض كنيد و ديگر از آن استفاده نكنيد اگر پاي شما به چرم روي كفش فشار مي آورد به طوريكه باعث بيرون زدگي آن از كف كفش مي شود از اين عمل جلوگيري كند ( يعني مانع از فشار پا به چرم شويد ) مخصوصا در ورزشهايي كه برخورد شديد پا با زمين در آنها وجود دارد مانند : بسكتبال و واليبال
7- لايه مياني با تراكم متفاوت باعث كنترل حركت مي شود كفشي بخريد كه به اندازه كافي حركت را كنترل كند اگر پاي شما زياد به داخل پيچ خوردگي پيدا مي كند ، كفشي نياز داريد با مواد سخت و متراكم تر در پاشنه و لايه مياني تا در ثبات پا موثر باشد .
8- و در آخر ، براي انتخاب كفش مناسب ضروري است كه شكل و حالت پاي خود را بشناسيد رد يا اثر پاي خود را امتحان كنيد ( به طور مثال روي شنهاي ساحل دريا) و آن را به سه شكل زير مقايسه كند . اين شكلها سه نوع متداول از پا مي باشند . هر يك از اين پاها به كفش و كف متفاوتي نياز دارند
در اغلب ورزش ها پا و زمین تأثیر متقابل و قابل ملاحظه ای بر یکدیگر دارند. این تأثیر متقابل ممکن است باعث حمایت از بدن شود (مثلاً در تیراندازی و بولینگ) یا ممکن است که از اهمیت خاصی برخوردار باشد (مانند دو و پرش ارتفاع) هرچند که این برخورد بین پا و زمین غیر قابل اجتناب است اما در هر صورت یک نیرو به پا وارد می شود. نیروی وارده ممکن است باعث آسیب رساندن به پا شود. این مسأله وقتی پیچیده تر می شود که این حقیقت را بپذیریم که افراد حرکات مختلف انجام می دهند و انواع پاهای متفاوت دارند. برای مثال در پای با قوس کف پایی زیاد امکان پیچیدگی یا در رفتگی به داخل وجود دارد و یک ورزشکار با چنین پایی نیاز به کفش هایی با برآمدگی در کف آن و انعطاف پذیری زیاد دارد پای افراد با کف پای صاف ممکن است دچار در رفتگی به بیرون شود و چنین ورزشکاری به کفش هایی با کف میانی سخت نیاز دارد. بنابراین ساخت کفش هایی با انئاع مختلف برای هر ورزش و ورزشکار ضروری است. با افزایش تمایلات برای تمرین و آمادگی بدنی در نیمه دوم قرن دوازدهم پوشش پا با خواسته های مردان، زنان و کودکان هماهنگ شد.
اما تا اواخر دهه 1960 کفش ورزشکاران صرفاً به کفش های پارچه ای محدود می شد که شامل کفش های چند منظوره ای بود که برای تعداد زیادی از ورزش ها مورد استفاده قرار می گرفت. در دهه 1990 تولیدکنندگان برای هر ورزش رایج یا غیر رایج برای ورزشکاران زن و مرد در هر اندازه و با هر سطح از مهارت کفش هایی به بازار عرضه کردند. کفش های ورزشی به منظور حفاظت از پا زیبایی و بهبود مهارت طراحی شدند. در ابتدا ورزشکاران با انگیزه بهبود مهارت و سپس برای محافظت از پای خود از این کفش ها استفاده می کردند. متخصصان از نتایج تحقیقات در زمینه بیومکانیک حرکات ورزش ها در جهت معرفی نیازهای ورزشکاران کفش هایی را برای هر ورزش با توجه به اندازه پا، ساختار پا و الگوهای حرکت طراحی کردند که همه آنها در توسعه روند پا سهیم بودند.
فناوری جدید مواد مختلف روش های متنوع ساخت کفش های ورزشی را ابداع کرد و هر ساله تعداد زیادی از کفش ها با شکل و انواع مختلف تولید شده و به بازار عرضه شد. در حین تأثیر متقابل بین پا و زمین کفشی از کیفیت برخوردار است که بتواند از پا حفاظت کند و ضربه وارده را گرفته و اصطکاک لازم را ایجاد کند که اهمیت کلیه این عوامل به نوع رشته ورزشی بستگی دارد. برای بسکتبال، فوتبال، تنیس و مشت زنی باید بتواند اصطکاک لازم را برای توقف ها و حرکت ها ایجاد کند. اما در مقابل در دو و میدانی، دوچرخه سواری و قایقرانی توقف و حرکت یا حرکات سریع جانبی وجود ندارد بلکه برای این ورزش ها کفش ها باید بتوانند به خوبی از پا حفاظت کنند اگرچه اختلاف زیادی بین محافظت از پا و ایجاد اصطکاک لازم وجود دارد که کفش های ورزشی خاص هر ورزش باید دارای این ویژگی ها باشند اما همه کفش ها برای کاهش ضربه ناشی از نیروی وارده اثر برخورد پا با زمین طراحی می شوند. این یک مسأله پیچیده ای است زیرا یک کفش باید بتواند توانایی های متضادی را دارا باشد. کفش باید از پا حفاظت کند و در عین حال راحت باشد کفش باید با دوام باشد و در عین حال از لایه های متفاوتی ساخته شده باشد. کفش باید بتواند ضربه ها را جذب کند و در عین حال به طریقی ساخته شود که بتواند انرژی را باز گرداند. برای دستیابی به این نیازها طراحان کفش آزمایشات زیادی برای تولید ترکیبات و مواد مختلف به انجام رساندند که نتیجه آن تولید کفش های با کیفیت بالا شده است.
ضربه ای که یک دونده در هر بار تماس پا با زمین احساس می کند (( موج ضربه )) نامیده می شود. یک کفش خوب طراحی شده باید بتواند که سیستم عضلانی اسکلتی را از این موج ضربه محافظت کند. اندازه و چگونگی این ضربه به نوع فعالیت بستگی دارد اما نتایج نشان داده است که تخریب سلول های استخوانی و غضروفی همچنین مینیسک ها در زانو به دنبال دارد. این تخریب سلولی یک واکنش طبیعی بدن در مقابل نیروهای خارجی است. مقدار واقعی نیروی دینامیکی روی استخوان نوعی فعالیت سلولی را تحریک می کند و باعث استحکام استخوان می شود. متأسفانه هنوز پزشکان ما نمی دانند که موج ضربه با چه شدت و مدتی می تواند تغییرات مطلوب در جهت استحکام استخوان به جا بگذارد و چه سطح از این موج نتایج تخریبی به دنبال ندارد. بنابراین کفشی که بهتر بتواند امواج ضربه ها را جذب کند ورزشکار را قادر می سازد که بیشتر و سخت تر تمرین کند. تعداد زیادی از طراحان طرح ها و شکل های مختلف کفش را طراحی کرده اند. بطور مثال کفش های مخصوص دویدن به یک لایه میانی حمایت کننده سخت و لایه نگهدارنده ضربه ها در پاشنه نیاز دارند. یک دونده ای که در حین دویدن تمام کف پا را زمین می گذارد نیاز دارد که بخشی از ضربه پاشنه برگشت پیدا کند تا نیروی تولید شده توسط پنجه بیشتر شود این نیاز می تواند با ترکیب تعدادی از مواد برای ساخت لایه های خارجی و میانی در داخل کفش تأمین شود
محققان باتاکید براین کـه انـدازه مناسب کفش موجب سلامت پا می شود، تـوصیــه می کنند، هنگام خرید کفش فقط به مد توجه نکنید.
با افزایش سن، پاها پهن تر و درازتر شده و از ضخامت بافت های کـف پـا نیز کاسته مـی شود.
همچـنیـن اسـتفـاده مداوم از کـفـش نامناسب بـه تدریج قوس کف پا رااز بین می برد و مـوجب سفت شدن پاها می شود.
متخصصان معتقدنـد، اگــر طول کـفــش کـافـی نباشد ، شکل پا عوض مـی شـود ومـمکـن اسـت اعصاب پا تحـت فشـار قـرار گیـرد یـا درآن میخچه یـا سـایـر ضایعات پـوستـی ایـجـاد شود.
همیشه باید جلوی کفش حدود یک سانتـی متراز انتهای آخرین انگشـت خـالـی بـاشـد وانگـشتـان پا را بتوان در کفش کمی حرکـت داد
كفش های ورزشی باید راحت و با دوام باشند و به خوبی از پا محافظت كنندو با انجام فعالیت ورزشی عملكرد لازم را داشته باشند. در هر ورزشی انجام حركات ویژه ای مد نظر است بنابراین كفش باید در مقابل فشارهای وارده، از پا محافظت كند و در انجام مناسب حركات، ورزشكار را یاری كند.
كفش نا مناسب با ایجاد فشار به پا می تواند باعث تغییر شكل پا و همچنین ایجاد پینه و تاول شود علاوه بر این كفش نامناسب باعث ایجاد اختلالات مكانیكی می شود كه در تعادل كلی بدن اثر می گذارد و حتی ممكن است به وضعیت نامناسب عضلات و مفاصل منتهی می شوند.
انتخاب كفش:
به طور كلی كفش مناسب برای ورزش باید سه خصوصیت مهم داشته باشد:
- از پا محافظت كند.
- پا در آن راحت باشد.
- هنگام حركت نقل و انتقال فشارها و نیروهای وارد به پا را، تعدیل كند.
كفش راحت ورزشی باید:
- جفت و جزم پا باشد.
- وزن مناسب داشته باشد.
- نرم و انعطاف پذیر باشد.
- آب و رطوبت در آن نفوظ نكند.
- هوا بتواند در آن جریان پیدا كند و قابلیت تبادل دما را داشته باشد.
راهنمای خرید کفش ورزشی
کفشهای ورزشی با اندازه مناسب بخش ضروری انجام هر تمرین ورزشی است. اما یافتن کفش مناسب میتواند یک چالش باشد.
برخی از اصول راهنما برای انتخاب کفش مناسب ورزشی اینها هستند:
- پاها بطور طبیعی در ساعات انتهایی روز اندكی ورم میكنند به همین خاطر بهترین زمان برای اندازه كردن كفش عصر و پس از غروب آفتاب است .کفشی که در ساعات اولیه روز قالب پای شما است، در هنگام غروب موجب تاول زدن پایتان خواهد شد.
- کفشها را با همان جورابی امتحان کنید که عادت دارید در ضمن تمرین بپوشید.
- اطمینان حاصل کنید که وقتی بندهای کفش را میبندید، پنجههای پایتان به آسانی حرکت ممیکند و پاشنه پاهایتان هنگام راه رفتن نمیلغزد.
- چند قدمی در مغازه راه بروید یا بدوید تا مطمئن شوید که کفشها راحت هستند. کفش ورزشی را نباید به زور به پا کرد.
- وقتی میخواهید کفش را امتحان کنید، بندهای آن را محکم ببندید مانند اینکه میخواهید فعالیت ورزشی را آغاز کنید.
- اگر به طور مرتب یک تمرین ورزشی را انجام میدهید، کفشی را بخرید که خاص ورزشی باشد که آن را انجام میدهید
- درست اندازه كردن كفش ها به دلیل اختلاف اندازه و شكل بین پای چپ و راست كار بسیار مشكلی است بنابراین دقت در این امر بسیار مهم است. برای این منظور تمام شرایط را باید به دقت مد نظر گرفت مانند نوع جوراب یا حركات خاص ورزشی (پریدن، دویدن)
- كفش باید كاملا راحت باشد و به اندازه ای بزرگ باشد تا تمام انگشت ها بتواند در آن صاف قرار گیرند و به راحتی حركت كنند.
- كفش باید در طول خود خم شود. این خم شدن باید منطبق بر محل خم شدن كف پا باشد. اگر محل خم شدن كفش جلوتر یا عقب تر از محل خم شدن پا باشد به پوست و ساختمان پا فشار وارد می شود.
- كفش سفت و غیر قابل انعطاف فشار زیادی به تاندون های پا وارد می كند.
- گاه دیده شده افراد همان كفشی را كه برای راه رفتن عادی به پا می كنند هنگام ورزش و كوهنوردی نیز استفاده می كنند اما باید این نكته را در نظر گرفت كه دامنه حركتی مچ پا، مفاصل و وضعیت حركات انگشت ها برای انجام حركات در شرایط مختلف متفاوت است بنابر این استفاده از كفش های مخصوص برای كارهای متفاوت ضروری است
- كفشی كه خریداری می كنید باید بین بلندترین انگشت پا ونوك كفش حداقل یك سانتیمتر فاصله وجود داشته باشد
- هنگام خریداری كفش هر دو لنگه كفش را بپوشید تا مطمئن شوید كه هر دو پاشنه آن كاملا روی زمین قرار میگیرد.
- یك مورد قابلتوجه دیگر كه تاثیر مهمی در عمر كفش دارد وزن شماست. هرچه وزن بدن بالاتر باشد به همان میزان نیز فشار بیشتری به پا و طبعا به كفشها وارد میشود و معمولا كفش افراد سنگین وزن زودتر از سایرین خراب میشود
- هنگام خرید هر دو لنگه کفش را امتحان کنید و دور مغازه قدم بزنید، معمولا یک پا از پای دیگر کمی بزرگتر است و شما باید کفشتان را به اندازه پای بزرگتر انتخاب کنید. پیشنهاد دکتر چتلر برای بلندی پاشنه، حداکثر 4 سانتیمتر است. پنجه کفش را گرد یا چهارگوش انتخاب کنید.
- با پوشیدن کفشهای پاشنه کوتاه در محل کار و یا در هنگام رفتن و برگشتن از محل کار، به پای خود استراحت بدهید.
- به انگشتان كوچك خود نگاه كنید كه به صورت برجستگی در رویه كفش هویدا نشده باشند.
- توجه كنیدكه پاشنه پا كاملاً در كفش جا بگیرد ، زیرا پا ابتدا از پاشنه فرود می آید و گشادی یا تنگی آن باعث چرخش و زمین خوردن فرد می شود. پنجه باریك در كفش و عامل اصلی عارضه شست كج و فرو رفتن ناخن در انگشت شست است و در استفاده دراز مدت باعث ایجاد ضایعات مفصلی و سوزش, پینه بستن رو و لای انگشتان و اثرات نامطلوب بـر عضلات ناحیه كف و ساق پا می شود.
- شایان ذكر است كه فشار مستمر بر اعصاب و عروق پا موجب خستگی و كم شده استقــامت آن و در نهایت ایجـاد كمر درد می شود.
- استفاده از كفش های پاشنه بلند باعث افزایش گودی كمر و متعاقب آن كمر دردو كوتاه شدن آشیل, ار بین رفتن گودی پا و تسریع در ایجاد كف پای صاف خواهد شد،
- حداكثر ارتفاع مجاز پاشنه 2 سانتی متر است و همچنین توجه به سطح مقطع كفش از ضروریاتی است كه بایستی تمام وسعت پاشنه را بپوشاند.
تخت كفش باید نه زیاد كلفت باشد كه باعث سنگینی نو پیچ خوردن پا شود و نه زیاد نازك وسفت باشد، بلكه بایستی در قسمت پنجه ها از انعطاف پذیری خوبی برخوردار بوده و در آن عاج مناسبی جهت جلوگیری از سر خوردن حك شده باشد در ضمن باید از جنسی باشد که در برابر نفوذ گرما، سرما و ورود آب مقاوم بوده و دارای وزن کمی باشد. - رویه بیرونی کفش باید به گونه ای باشد که تهویه و گردش هوا را به خوبی انجام داده و زبانه آن طوری باشد که بتواند به خوبی از فشار بندها و دکمه ها و سوراخ های فلزی بر روی پا جلوگیری کند.
قلب سالم در كفشهای راحت (قلبی كه در كفشهایتان میتپد! )
كفش سرمایهای است كه میتواند كمبهاترین لباسها را هم به چشمگیرترین و خارقالعادهترین لباسها تبدیل كند. جالب است بدانید برخی تصور میكنند كه از روی كفش یك نفر میتوان شخصیت و میزان اهمیتی آن شخص برای خود قائل است را فهمید
چینیان قــدیم در گذشته به پا اهمیت زیادی می دادند و ازآن به عنوان "قلب دوم" انسان یاد می كردند. آنها نقاط مشخصـی از كف پا را بــا یــكی از حــواس پنجـگانه مرتبط می دانستند, مثلاً منطقه بین انگشت سوم الی پنجم را با چشم و یا پاشنه پا را با عصب سیاتیك ارتباط می دادند
در پیشینه ادب فارسی نیز از نقش كفش مناسب و راحت در قالب ضرب المثل های معروف بسیار یاد شده است ضرب المثلهای ((تهی پای رفتن به از كفش تنگ)) یا(( لنگه كفش در بیابان غنیمت است ))
در اولین مرحله این سوال مطرح می شود كه كفش مناسب چیست؟
می توان گفت كه در انتخاب كفش معمولاً 4 عامل تاثیر مشخصی دارند:
قیمت، جنس ، رنگ و مدل.
قیمت یك عامل اقتصادی است كه به فرد و جامعه مربوط می شود
رنگ و مدل هم متاثر از سن، جنسیت و گرایش های فردی و اجتماعی می باشند و جنس و كیفیت كفش هم به اوضاع اقتصــادی و وجدان اجتماعی جامعه باز می گردد. اما بر اساس تحقیقات انجام شده می توان گفت كه مردم در انتخاب كفش, مدل و قیمت آن از فاكتورهای بسیار مهم می دانند و متاسفانه راحتی كفش جزء اولین اولویت های آنان قرار نمی گیرد. شاهد این مدعا خستگی, داغی و سوزش پا و شیوع انواع ناهنجاریها مثل انگشتان چكشی انگشت شست كج , ناخن فرو رفته , تاول و میخچه , بونیون , كف پای صاف و كف پای گود , پای پهن , كوتاهی آشیل و احساس كمر درد مفاصل مچ , زانو و… در عموم مردم می باشد كه گاهی اوقات كفش نامناسب به عنوان علت اصلی آنها و در دیگر موارد به عنوان تشدید كننده درد عمل می كند.
مفهوم راحتی كفش از اندازه بودن آن متفاوت است چرا كه راحتی كفش به معنای در نظر گرفتن كاركردهای واقعی كفش در هنگام انتخاب است و كاركرد اصلی كفش به نقش حمایتی و حفاظتی آن باز می گردد. انسان بر روی دو پای خویش راه می رودو می پردو می جهد و می دود.
وقتی به آنالیز حركت پا توجه می كنیم, پای انسان را یك اهرم حركتی می یابیم كه در مقابل نیروهای واكنشی زمین از خود كنش نشان می دهد و بدون یك كفش مناسب, به بافتهای نرم پا- به ویژه در خواهد شد.
یكی دیگر از نقش های مهم كفش و نقش شكل دهی و ظرافت بخشی به اعمال پا و كمك به اجــرای الگوی درست حــركت می باشد, به طوریكه بدون كفش, راه رفتن انسان شكل ناخوشایندی به خود می گیرد. مصداق این مسئله را به وضوح می توان در ورزش های مختلف دید چرا كه هر ورزشی كفش مخصوص به خود را دارد وپا را از بسیــاری از آسیب های خـارجی محافظت می كند.
نظر دو کمپانی بزرگ و مشهور تولید کفش در جهان
مفیستو (Mephisto) تولید کننده کفشهای راحت برای پیاده روی ورزش و کار : از خریدن کفشی که برایتان کوچک است اجتناب کنید. وقتی کفش در پایتان است، باید لا اقل نیم اینچ (1.25 سانتیمتر) بین بلندترین انگشت پا و نوک کفش فاصله باشد. در غیر این صورت یک سایز بزرگتر را امتحان کنید، هنگامی که کفش برایتان اندازه باشد، مانند یک دوست قدیمی با او راحت هستید
بسیار مهم است که هنگام راه رفتن، پنجه پا به اندازه کافی آزاد باشد و درهم نپیچد. همین مطلب درباره پاشنه کفش هم صدق میکند. یک کفش پیاده روی خوب باید همراه با پای شما خم شود. در واقع پای شما باید در بر گرفته شود نه اینکه محدود شود.
آلدن (Alden)، سازنده کفشهای مردانه با شهرت جهانی : بخش عقب کفش باید اندازه و راحت بوده اما تنگ نباشد. قسمت خارخی کف کفش باید در عین قابل انعطاف بودن، خم هم بشود.
چند نکته به نقل از انجمن ارتوپدی پا و مچ آمریکا
بیش از 43.1 میلیون آمریکایی - یعنی یک نفر از شش نفر- دچار ناراحتی پا هستند که عموما در اثر کفش نامناسب به وجود آمده است. این مشکلات پا، برای دولت آمریکا سالیانه 3.5 بیلیون دلار هزینه دربر دارد.
همه ما در معرض آسیبهای پا و مچ هستیم، اما میتوانیم شانس ابتلا به این آسیبها را با پوشیدن کفش مناسبی که مطابق با شکل طبیعی پا باشد، کاهش دهیم. هنگام انتخاب کفش، این قانون اولیه را در ذهن داشته باشید که "پای شما هرگز نباید خود را با شکل کفش منطبق کند".
کفشی که اندازه نباشد میتواند موجب بروز پینه، میخچه، کج شدن و خمیدگی انگشتان و مشکلات و ناهنجاریهای دیگر شود
یکی از موارد مهم در سلامت پا، پوشیدن جورابی از جنس خوب و اندازه مناسب است. جوراب اولین لایه حفاظت کننده پای شما از زمین است و باید اندازه پا، راحت و از جنس طبیعی باشد. جورابی که دارای کفه کوتاه باشد، مانند کفش تنگ عمل میکند و کش تنگ مچ جوراب موجب گرفتگی رگهای سطحی و گاهی خون مردگی میشود.
به یاد داشته باشید که لا اقل سالی یک مرتبه پای خود را اندازه بگیرید زیرا سایز پا با افزایش سن بیشتر میشود.
کفش های کتانی با کفه مناسب از بهترین انتخاب ها برای سلامت و راحتی پای شما هستند.
کفش نباید در قسمت پاشنه تنگ باشد
همانطور که گفتیم، کف کفشهای نو معمولا سفت هستند. زمانی که پا در یک کفش نو، برای قدم برداشتن خم میشود، پاشنه باید کمی به بالا سر بخورد. این مقدار حرکت چیزی در حدود 1 سانتیمتر و کاملا عادی است. نکته مهم این است که پنجه پا برای حرکت جای کافی داشته باشد.در بیشتر افراد، یک پا از پای دیگر کمی بزرگتر است، به همین دلیل توجه کنید که همواره کفش را اندازه پای بزرگتر خود بگیرید. کمی با کفشهای نو در مغازه راه بروید و از راحت بودن آن اطمینان حاصل کنید. در صورت لزوم برای پای کوچکتر از یک کفی تنگ کننده استفاده کنید.
کفش را باید با پای خود اندازه بگیرید و از خریدن کفش صرفا از روی سایز نوشته شده بر آن خودداری کنید. هنگامی که کفش را در پا دارید باید بتوانید تمام انگشتان خود را حرکت دهید، در غیر اینصورت آنرا خریداری نکنید.
بیشتر کفشهای پاشنه بلند نوک تیزی دارند به طوری که محل قرار گیری پنجه باریک است و انگشتان را وادار میکند در شکلی مثلثی و غیر طبیعی بر روی هم فشرده شوند. هرچه بلندی پاشنه بیشتر شود، فشار زیر قوس پا دوبرابر میشود و طبعا فشار بیشتری را به قسمت جلوی پا وارد کرده و آنرا بیشتر در این شکل مثلثی فشرده میکند. توجه کنید که پا باید در کفش راحت باشد، درد نشانه نامناسب بودن کفش است.
پای عادی در طول روز حدود یک پیمانه عرق میکند. این مساله موجب میشود که حاشیه کفش پوسیده شود. بسیار مهم است که کفشهای خود را به طور متناوب بپوشید تا هر کفش یکی دو روز زمان برای خشک شدن و هوا خوردن داشته باشد. اگر از کفی استفاده میکنید به یاد داشته باشید هر روز پس از درآوردن کفش، کفی ها را هم برای هوا خوردن از کفش خارج کنید تا عمر طولانی تری داشته باشند.
برای تمیز کردن چرم باید از یک برس فلزی نرم استفاده شود. کفشهای چرم باید با واکس خوب و چرب تمیز شوند و برای تمیز کردن کفشهای ورزشی بهتر است از یک پارچه نمدار با یک ماده تمیز کننده ملایم استفاده شود
طریقه خشک کردن کفش
کفشهای چرمی را هیچگاه در آفتاب یا کنار بخاری و یا شومیه خشک نکنید؛ بلکه داخل آن را با روزنامه خشک پرکنید تا رطوبت داخل آن گرفته شود و بعد از خشک شدن، روی آن را پولیش یا واکس بزنید.
واکس زدن کفش
همیشه قبل از واکس زدن کفشها، گرد وغبار آن را با یک دستمال پاک کنید اگر واکس شما تمام شده میتوانید روغن زیتون را با یک اسفنج روی کفش خوب بمالید بعد با دستمال اضافی روغن را پاک کنید. کفشهای شما برّاق و تمیز خواهند شد.
گشاد کردن کفش کتانی
اگر کفشهای کتانی شما تنگ شده کفشها را شسته یا خیس کنید و همانطور بپوشید تا خشک شود؛ در این صورت اندازه و فرم پای شما را میگیرد.
پاک کردن شوره آب از کفش
در فصل زمستان، معمولاً روی کفش در اثر راه رفتن در برف یا باران، شوره یا برفک میزند که هر چه شما کفش را بشویید و یا واکس بزنید این لکههای سفید پاک نمیشوند؛ برای حلّ این مشکل، با اسفنج آغشته به سرکه سفید کفشتان را پاک کنید.
پاک کردن کفش جیر
برای پاک کردن کفش جیر ابتدا از یک مداد پاککن کمک بگیرید و لکّهها و خطوطی که روی کفش افتاده پاک کنید. سپس با یک برس نرم کفش، روی آن بکشید تا گرد و غبار آن پاک شود. اگر بخشی از آن سفید شده است با فاصله 20 سانتیمتر روی شعله شمع بگیرید تا با دوده شعله شمع، آن قسمت سیاه شود. گرفتن کفش جیر روی بخار کتری به کفش شما جلای ویژهای میبخشد.
پاک کردن کفش سفید ورزشی
کفشهای سفید ورزشی خود را زمانی که نو است و هنوز نپوشیدهاید کمی پودر نشاسته روی آن بپاشید تا آسانتر تمیز شوند.
پاک کردن کفشهای مردانه
کفش آقایان معمولاً خیلی زود کثیف میشوند و اگر همسر شما بعد از یک روز کاری با کفشهای خاک آلود وارد خانه شد نگران نباشید. ابتدا با دستمال و در صورت نیاز با دستمال مرطوب کثیفی کفش را پاک کنید. با کمک یک مسواک کهنه، خاک و غبار کنارههای کفش را پاک کنید؛ کمی روغن زیتون به کفش بمالید و یک ساعت بعد با فرچه کفشها را واکس بزنید.
پاک کردن کفشهای کتانی
کفشهای کتانی خیلی زود کثیف میشوند؛ بهترین روش، استفاده از شامپوی فرش برای شستن این کفشهاست. برای این کار، طبق دستورالعمل شامپوی فرش عمل کنید.
پاک کردن کفشهای روشن
کفشهای سفید و روشن لاستیکی را میتوانید با خمیر دندان تمیز کنید، خمیر دندان و یا شیر پاککن را روی تکهای پنبه بمالید و بعد از تمیز کردن کفش با آب روی لکههای کفش بمالید.
بر طرف کردن صیقلی کف کفش
اگر تخت کفش شما صیقلی است، کاغذ سمباده خیلی خشن و زبر روی آن بمالید و یک ورق سمباده را زیر هر تخت بچسبانید.
پاک کردن پاشنه کفش
پاشنههای نوک تیز کفش خانمها خیلی زود صدمه دیده و لکّهدار میشوند. سعی کنید که از اسپری رنگ ماشین استفاده کنید که باعث دوام بیشتر پاشنه کفش نیز میشود.
صاف نگه داشتن چکمه بلند
زمانی که میخواهید چکمههای بلند خود را در کمد نگهداری کنید، چه روشی اعمال میکنید تا ساق چکمه صاف بایستد؟! میتوانید چند ورق روزنامه را لوله کنید و در ساق چکمه قرار دهید و یا حولهای دور لوله کاغذی دستمال آشپزخانه بپیچید و درون چکمههایتان قرار دهید
روش های نگه داری از کفش
در فواصل منظم از واکس استفاده کنید زیرا واکس را نرم و عمر آن را زیاد می کند.
در صورت شستن بهتر است آنرا در هوای معمولی خشک کنید چرا که خشک کردن با حرارت به یکباره باعث ترکیدن َآن خواهد شد. در ضمن داخل آن را با روزنامه مچاله کاملاّ پر کنید تا از شکل نیفتد.
اگر کفشتان شوره زد، ابتدا آن را با مخلوط آب و سرکه بشویید و سپس گلیسیرین بر روی آن بمالید.
برای جلوگیری از بو گرفتن کفش، علاوه بر شسنشوی مرتب پا و جوراب، داخل کفش خود پودر ساچ بپاشید
سعی كنیدكه كفش ورزشی و راحت وبه اندازه پای خـود تهیه كنید.كفش تنگ یا گـشاد در فعالیت های ورزشی باعث ناراحتی پا ومحدودیت درحركات ورزشكارمی شود. كفش ورزشی نباید كف نـازك داشته باشد چـون فشار وارده از زمین به كمـر انتقال می یابد. درضمن ازپـوشیدن كفش ورزشی كه كف با ارتفاع زیـاد دارد نیز پرهیز شود چون باعث پیچ خوردن پـا می شود. تعـویض كفش بعدازورزش باعث می شود كه عرق پا خشك شده و مانع ایجاد بوی بد در پا گردد
کفش کودک
استخوانهای پای كودك بسیار نرم و آسیب پذیر است و اگر كفش و یا جوراب او بیش از اندازه تنگ و سفت و كوچك باشد، می تواند موجب انحنا و كجی استخوانهای پای كودك شود.
در مورد انتخاب كفش و جوراب مناسب برای كودك، توجه به این نكات ضروری است: پاهای كودك در كفش باید تا حد ممكن راحت باشد. هنگام تهیه كفش برای كودك، توجه داشته باشید كه پاهای كودك به لحاظ طول (پاشنه) و عرض (پنجه) تحت فشار نباشد.
تا زمانی كه كودك كاملاً یاد نگرفته به تنهایی راه برود، كفش به پایش نكنید. بعد از آن هم فقط زمانی كه قصد دارید او را بیرون از منزل ببرید، كفش به پایش كنید. هنگام تهیه كفش برای كودك، ابتدا كف پای او را خوب اندازه بگیرید. كفشها باید حدود یك سانتی متر از دو طرف (طول و پنجه) بزرگتر از پای او باشد. كفشهایی كه بند دارند و یا مچ پای كودك را می گیرند، به لحاظ ایمنی برای راه رفتن كودك مناسب ترند. اگر می بینید كه كفش در پای كودك لق می خورد، برای راه رفتن مناسب نیست. جنس كفش كودك هم باید از مواد طبیعی مثل چرم و كتان باشد تا پای كودك بتواند راحت نفس بكشد.
كفشهای پلاستیكی ممكن است موجب حساسیت، عرق كردن و سفت شدن ماهیچه های پای كودك شوند. بهتر است برای خرید كفش كودك، تصویر دو پای او را بر روی كاغذ رسم كنید. پای كودك به طور متوسط هر 8- 6 هفته یك سانتی متر بزرگ می شود.
جوراب های كودك باید از الیاف طبیعی به ویژه نخ بافته شده باشد. هیچ گاه كفش كودك را به دلیل گران بودن یا شیك بودن، پس از آنكه برای او كوچك شد، به او نپوشانید زیرا استخوانهای پای كودك نرم هستند و خیلی زود كج و معیوب می شوند. توجه به ناخن پا و پاكیزگی كف پا نیز برای سالم ماندن پای كودك از احتمال قارچهای پوستی لای انگشتان، اهمیت زیادی دارد
انواع كفش های كوه پیمایی:
1. كفش های چرمی 2. كفش های الیاف مصنوعی
كفش های چرمی:
عاملی كه بعضی از كوهنوردان كفش های چرمی را ترجیح می دهند امكانات چند
منظوره انهاست. یك كفش كوه پیمایی باید فصل مشتركی از سفتی و سر سختی در برخورد به سنگ ها
محكم بودن در هنگام ضربه زدن به برف و یا زمانی كه كرامپون به پا دارید وراحتی كامل در طول
صعود باشد. در یك روزه ممكن است كه كفش ها با چیزهای مثل گل و پاكوب و جریانات اب و علف ها
و سنگ ریزه ها و برف سفت و صخره های با شیب تند و یخ در حال مبارزه و تماس باشند.
مشخصات اكثر كفش های چرمی:
1. ساق بلند جهت محافظت و محكم نگهداشتن مچ پا در زمین های سفت
2. تخت ویبرام كه روی مسیرهای لغزنده (برفی) تولید استحكاك می كند
3. لایه ای مابین تخت و قسمت روكش
4. یك لایه نسبتا سفت از جنس پلاستیك یا فلز كه در تخت كفش قرار دارد
5. یك زبانه روی كفش و در قسمت زیر بند كه باعث عدم ورود برف بهدرون كفش
می شود
6. دو یا سه لایه چرم در قسمت انگشتان و یا پاشنه پا كه باعث محافظتانگشتان و
استحكام كفش می گردد
7. قسمت رویه كه خیلی عریض باز می شود و حتی در حالت های یخ زده و خیس هم
می توان كفش را از پا در اورد
8. ...
كفش های الیاف مصنوعی:
پیشرفت در فن اوری باعث شده است كه بخشی از رویه چرمی كفش ها ازپارچه های الیاف مصنوعی
پوشیده شده باشد و بعضی از این كفش ها مناسب فعالیت های كوهنوردی هستند و از لحاظ ساختاری مانند كفش های چرمی هستند
و اغلب این كفش ها بیشتر مناسب راه رفتن روی مسیر های پاكوب هستن.
مزیت های كفش های الیاف مصنوعی:
1. وزن كمتر 2. راحتی بیشتر و زمان كمتر برای جا باز كردن یا اب بندی شدن
3. زمان كمتر برای خشك شدن 4. قیمت پایین تر
امتیازات منفی كفش های الیاف مصنوعی نسبت به كفش های چرمی:
1. ثبات كمتر روی مسیر ها
2. قابلیت ضد اب كمتر
3. استحكام و دوام كمتر
4. سفتی و سختی كمتر در هنگام ضربه زدن با پا در برف هنگامی كه كرامپون به پا دارید
اندازه مناسب كفش در هنگام خرید:
جهت امتحان كفش كوهنوردی در فروشگاه یك جفت جوراب از نوعی كه در فعالیت های خود به پا می كنید همراه داشته باشید. پای
بسیاری از افراد در طول روز باد می كند بنابراین خرید خود را در بعدازظهر یا غروب كه پا در بزرگترین اندازه خود است انجام دهید
استفاده از كفی كفش:
انداختن كفی اضافه در كفش باعث ایجاد عایق اضافه و سطح اتكاء بهتری می شود. كفی ها مصنوعی
قابلیت جذب رطوبت را ندارند و زمانی كه خیس شوند از اب اشباع نمی شوند و تركیبی منبسط دارند كه
به تهویه پا كمك می كند. كفی هایی كه از چرم و یا پوست بره درست شده اند همگی قابلیت جذب
کفش کوهنوردی :
كفش كوهنوردي از يك رويه پلاستيكي و يك لايه داخلي گرم كننده تشكيل شده اند كه اين كفش ها اصولا براي كوهنوردي هاي هياتي طولاني و يخ نوردي هاي جدي طراحي شدند ولي پس از ان در ميان علاقمندان به صعود در برف و يخ محبوبيت پيدا كرد . رويه پلاستيكي اين كفش ها معمولا از پلاستيك سخت تشكيل شده است كه مناسب بستن كرامپون و يا زير كفشي براي روي برف است.
چرا كه شما مي توانيد بند هاي كرامپون را هر چه قدر كه مي خواهيد بكشيد و سفت كنيد و بدون اينكه فشاري به پاهاي خود بياوريد . اين كفش ها براي ايستادن روي لبه ها و ضربه زدن با پا مناسب هستند . از انجا كه اين كفش ها واقعاً ضد اب هستند بنابراين براي شرايط سخت و رطوبتي بسيار مناسب هستند . پوش دروني پا را كاملا گرم و جدا از برف و اب نگه مي دارد . در جانپناه ها مي توان پوش داخلي رل بيرون اورد تا نم حاصل از عرق پا زودتر خشك شود . متاسفانه عواملي مثل سفتي و ضد اب بودن و گرم بودن كه باعث استفاده ايده ال از اين كفش ها بر روي برف و يخ مي شوند در استفاده از اين كفش ها بر روي مسير هاي پاكوب نكات ضعيف و كم اهميتي هستند
منابع:
www.farya.com
www.aftab.ae
www.tebyan.net
http://www.hamshahrionline.ir
Www.EntekhabNews.com
http://varzeshkarbashid.blogfa.com
